Ankara’da düzenlenen ‘Batı Sonrası Dünya Düzenine Doğru’ panelinde Prof. Dr. Salman Sayyid ve Prof. Dr. Hatem Bazian, küresel düzen, İslamofobi ve Avrupa merkezciliği üzerine önemli tespitlerde bulundu.
Ankara Bilim Üniversitesi, Türk Telekom, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve İslamofobi ile Mücadele Merkezi (CENTERCIF) iş birliğiyle Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nde ‘Batı Sonrası Dünya Düzenine Doğru’ başlıklı bir panel düzenlendi. TRT Haber gazetecisi Nisa Efendioğlu’nun moderatörlüğünü üstlendiği panele, Leeds Üniversitesi Dekolonyal Düşünce ve Sosyal Teori Kürsüsü Başkanı Prof. Dr. Salman Sayyid ve California Üniversitesi Berkeley öğretim görevlisi Prof. Dr. Hatem Bazian konuşmacı olarak katıldı.
Prof. Dr. Salman Sayyid, entelektüel yolculuğundan bahsederek, tarihte Müslümanların kamu hayatından kaybolduğunu ve bunun oryantalizm ile Müslüman karşıtlığı arasındaki bağlantıdan kaynaklandığını belirtti. Sayyid, mevcut dünya düzeninin Batılı güçlerin çalışmalarıyla şekillendiğini ancak Müslümanların bunu yeterince fark edemediğini savundu. Eğitimde küresel bir reformun ve kültüre farklı açılardan bakmanın gerekliliğine dikkat çekti.
Avrupa merkezciliğinin farkına varılmasının zor olduğunu ve bunun en küçük detaylara dahi sirayet ettiğini ifade eden Sayyid, bu durumun ancak çok boyutlu bir yaklaşımla değişebileceğini söyledi. Sayyid, Avrupa merkezciliğinin Müslümanların içine işlediğini ve bundan kurtulamadıklarını belirterek, “Dünyada tüm Müslümanlar azınlıktır. Sekiz milyar dünya nüfusunun yaklaşık 2 milyarı Müslüman.” dedi. Bu meselenin bir azınlık sorunu gibi ele alınması gerektiğini vurgulayan Sayyid, İslamofobinin, Avrupa merkezciliğinin Müslümanlar bağlamında kendini gösterme biçimi olduğunu belirtti.
Dünyanın büyük güçlerinin çoğunun Müslüman karşıtlığının sürmesinde istekli ya da buna ortak olduğunu dile getiren Sayyid, Müslüman ülkelerin ise ya karşı çıkmaya isteksiz olduklarını ya da bunu engelleyemediklerini söyledi. Gazze’de yaşananların, Batılı liberal demokrasinin her zaman apartheidin yanında olduğunu ve bunu mümkün kıldığını gösterdiğini yorumladı. Müslüman karşıtlığının tüm dünyayı etkileyen bir olgu olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve bununla mücadelenin herkes için daha iyi bir gelecek için çalışmak anlamına geldiğini ekledi.
Prof. Dr. Hatem Bazian, 11 Eylül sonrası hukuki alanda Müslümanların hedef alındığını ve ABD’de bu dönemde açılan davaların yüzde 93’ünün Filistin ile ilgili olduğunu aktardı. Bazian, “Müslüman karşıtlığı sektörünün” fonunun yüzde 70’inin İsrail destekçisi kaynaklardan geldiğini kaydederek, İsrail diasporasının Batı’da soykırımın tespitini engellemek için milyonlarca dolar harcadığını belirtti.
Batı’nın İsrail’in soykırım yaptığını düşündüğü ancak cihat veya İslam gibi terimler kullanıldığında İsrail’i desteklemeye başladığına işaret eden Bazian, Avrupa merkezli bir dünyada yaşandığını ve yönetimler, felsefe, insan tanımlamaları ve müfredat gibi birçok konunun Avrupa merkezli olduğunu vurguladı. Küresel Güney ülkelerinin tamamen “insan olarak görülmediğini” ve bir medeniyet projesinden geçmeleri gerektiğini söyleyen Bazian, 11 Eylül’den bu yana teröre karşı savaşta 4,5 milyon Müslümanın öldüğünü ve buna rağmen Müslümanların sürekli “İslam neden şiddettir?” sorusuyla karşılaştığını ifade etti.
İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzenin Küresel Güney için işlevsel olmadığını ve bu Avrupa merkezciliğinden uzaklaşılması gerektiğini belirten Bazian, kolonyal iktidarın sona erdiğini ancak dolaylı olarak aynı yapıya tabi olunduğunu söyledi. Alternatif bir dünya görüşü sunabilmek için ihtiyaç duyulan araçlara sahip olmadıkları görüşünü paylaşan Bazian, Küresel Güney’de yaşayan birçok insanın dünyayı daha iyi bir yer haline dönüştürmek istediğini ve İslam’ın yaşlılara ve gençlere nasıl davranılması gerektiğine dair geleneksel kriterleri olduğunu belirtti.
Bazian, Batı dünyasını taklit etmeye gerek olmadığını vurgulayarak, “Yaşlı insanlar, kelimenin tam anlamıyla ‘huzurevi’ olarak adlandırılan yerlerde ölüme terk ediliyor, çocuklar ise (Jeffrey) Epstein sınıfına tabi tutuluyor. Bir nevi kölelik.” değerlendirmesinde bulundu. Eğitim sisteminin yeniden inşa edilmesi gerektiğini ve “Aklımızın içinde beyaz bir insan yaşıyor.” ifadesini kullandı. Müfredatın anlamı Avrupa’nın merkezine koyduğunu belirten Bazian, “ötekinin” Müslüman olarak tanımlandığını ve 1945 sonrası kurulan düzenin bittiğini, şu anda hem bir kriz hem de bir fırsat bulunduğunu söyledi.
Farklı bir dünyanın mümkün olduğunu ve böyle bir düzeni tasavvur etmeleri gerektiğini belirten Bazian, “Küresel güneye güveniyorum; modern bir dünyanın mağduru olmaktan çıkıp dünyayı dönüştüreceğimizi hayal etmemiz gerekiyor. Hayal edemezseniz, gerçekleştiremezsiniz.” dedi.
Katılımcıların sorularını yanıtlayan Bazian, Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerine dair, Türkiye’nin AB’ye üye olma çabalarına karşın AB’nin sürekli eşiği yükselttiğini belirtti. Türkiye’nin kritik bir karar alarak ekonomi ve politika projesini diğer bölgelere yönlendirdiğini kaydeden Bazian, iki taraf arasındaki stratejik haritanın tamamen değiştiğini söyledi. Bazian, Avrupa’nın biraz sağduyusu olsaydı Türkiye’nin AB’ye kabul edilmesi için acele edeceğini ancak Avrupa’nın hala Müslümanların bölgelerinin parçası olmasını istemediğine dair bir algı olduğunu sözlerine ekledi.
Yorum Yap