CNN, ABD’li yetkililere dayandırdığı haberinde İran ile varılan mutabakat metninin, Tahran’ın kamuoyuna kabul ettirmesi kolaylaşsın diye kasten muğlak hazırlandığını duyurdu.
CNN’in ismini açıklamadığı ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre, İran ile varılan mutabakat metni, Tahran yönetiminin bunu kendi kamuoyuna kabul ettirmesini kolaylaştırmak amacıyla kasten belirsiz ifadelerle hazırlandı.
Bir ABD’li yetkili, mutabakat metnine fazla anlam yüklenmemesi gerektiğini belirterek, belgeyi sadece siyasi bir çerçeve olarak nitelendirdi. Yetkili, metnin yaptırımların kaldırılacağını, nükleer bir anlaşma yapılacağını ve dondurulmuş fonların serbest bırakılacağını belirttiğini ancak yaptırımların ne zaman kaldırılacağının ilerlemeye, fonların ise mekanizmalar üzerinde anlaşmaya bağlı olduğunu ekledi.
Metni inceleyen bir kaynağın CNN’e aktardığına göre, mutabakat İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ilişkin spesifik taahhütler içermiyor. ABD Başkanı Donald Trump ve diğer yetkililerin bu stokların ABD gözetiminde imha edileceğini vurgulamasına rağmen, mutabakatta yalnızca İran’ın nükleer silah üretmeyeceğini teyit ettiği ifadesi yer alıyor.
Buna karşın ABD’li yetkililer, mutabakatta açıkça yer almasa da İran’ın arka kanallar aracılığıyla Trump yönetiminin talep ettiği tavizleri vereceğini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) koordinasyonunda zenginleştirilmiş malzemelerin imhasında ABD’nin de rol alacağını öne sürdü.
Yetkililer, mutabakatın İran’ın taahhütlerini yerine getirmesi halinde elde edeceği mali kolaylıkları daha ayrıntılı ortaya koyduğunu belirtti. Bu kapsamda Tahran’ın ileride 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan yararlanabileceğine işaret edildi.
İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması konusunda metnin daha belirsiz kaldığını ifade eden yetkililer, varlıkların ileri müzakere turlarında kaydedilecek ilerlemeye göre serbest bırakılacağını ancak takvime yer verilmediğini aktardı.
Yetkililere göre mutabakat metni, İran’ın imzalamasının hemen ardından petrol ve petrokimya ürünlerini satabilmesine ve ABD’nin bu satışlara yaptırım muafiyetleri tanımasına da olanak tanıyor.
İran lideri Mücteba Hamaney’in mutabakatı zımni olarak onayladığına dair iddialar da bulunuyor. Cuma günü başlayacak ve 60 gün sürecek müzakereler, ABD’ye İran’ın taahhütlerine ne ölçüde bağlı kalacağını ve nükleer alanda ne gibi tavizler vermeye hazır olduğunu değerlendirme fırsatı sunacak.
Yorum Yap