ABD Başkanı Trump, İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkes ve 10 maddelik barış planı üzerinde uzlaşıldığını duyurdu. Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla saldırılar durduruldu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkes ilan edildiğini ve 10 maddelik bir barış planı üzerinde uzlaşıldığını duyurdu. Bu gelişme, iki ülke arasındaki tansiyonun düşürülmesi ve bölgede kalıcı barışın sağlanması yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Kara Kuvvetleri Komutanı Asim Munir’in talebi üzerine İran’a yönelik saldırıları iki haftalık süreyle askıya almayı kabul ettiğini belirtti. Bu ateşkesin karşılıklı olacağını ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nın tam, derhal ve güvenli şekilde açılmasını kabul etmesi şartına bağlandığını ifade etti.
ABD Başkanı Trump, tüm askeri hedeflere ulaşıldığını ve İran ile uzun vadeli barış konusunda anlaşmaya çok yaklaşıldığını söyledi. İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakere edilebilir bir zemin oluşturduğuna inandığını belirtti. Geçmişte anlaşmazlık konusu olan birçok başlıkta ABD ile İran arasında büyük ölçüde uzlaşma sağlandığını ve iki haftalık sürenin anlaşmanın nihai hale getirilmesi için yeterli olacağını ekledi.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi ise ABD’nin ateşkes kararını ‘teslimiyet’ olarak nitelendirdi. Konsey, ABD’nin İran’ın 10 maddelik teklifini kabul etmek zorunda kaldığını öne sürdü. Bu teklifte, saldırmama taahhüdü, Hürmüz Boğazı üzerinde İran kontrolünün devamı, uranyum zenginleştirme kabulü, yaptırımların kaldırılması, tazminat ödenmesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Lübnan’daki direnişe karşı savaşın sonlandırılması gibi maddeler yer aldı.
Konsey, savaşın başlangıcındaki Batı stratejisinin çöktüğünü ve İran’ın füze/drone yeteneklerinin hızla etkisiz kılınacağına dair varsayımlarının yanlış çıktığını belirtti. Savaşın başlamasından yaklaşık 10 gün sonra ABD’nin bu savaşı kazanamayacağını fark ettiğini savundu.
Müzakerelerin 10 Nisan Cuma günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başlayacağı duyuruldu. İran, ABD’nin en ufak bir hatasında tam güçle karşılık vereceği uyarısında bulundu. İran yönetimi, iki haftalık ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’ndan ‘güvenli geçişlerin’ teknik sınırlamalar dahilinde mümkün olacağını bildirdi.
Ateşkesin sağlanmasında Türkiye ve Mısır’ın kilit rol oynadığına dair raporlar ortaya çıktı. Diplomatik kaynaklara göre, Pakistan arabuluculuk çabalarının ön saflarında yer alırken, perde arkasında Mısır’ın ABD ile İran arasındaki uçurumları kapatmada önemli bir rol üstlendiği belirtildi. Türkiye’nin ise NATO üyesi kimliği ve Tahran ile olan ilişkisi sayesinde Washington ve Tahran arasında ‘güvenilir mesaj taşıyıcı’ görevini üstlendiği ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’a yönelik saldırılar durdurulursa savunma operasyonlarının durdurulacağını belirtti. İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin mümkün olacağını yineledi.
İran’ın ABD’den talep ettiği şartlar arasında, askeri eylemlerden feragat edilmesi, Hürmüz Boğazı kontrolünün devamı, uranyum zenginleştirme hakkının tanınması, yaptırımların kaldırılması, tazminat ödenmesi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve savaşın durdurulması yer alıyor.
Beyaz Saray, planın detaylarını açıklamazken, ABD’nin İran’ı Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda anlaşmaya zorladığını belirtti. İsrail’in de 2 haftalık ateşkes anlaşmasına resmi olarak katıldığı duyuruldu. Lübnan cephesindeki çatışmaların da müzakerelere şans tanımak amacıyla 14 gün boyunca durdurulacağı açıklandı.
Diplomatik kaynaklara göre, Çin yönetiminin Tahran’a yaptığı ‘ekonomik ve stratejik yıkım’ uyarısının, Mücteba Hamaney’in onayında belirleyici olduğu öne sürüldü. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in de sürece dahil olduğu ve diplomatik kanalları açık tutmak için çaba gösterdiği belirtildi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran, ABD ve müttefiklerinin Lübnan dahil her yerde derhal ateşkes yapmayı kabul ettiğini duyurdu. ABD’li yetkililer, 14 günlük ateşkesin Trump’ın stratejik bir zaferi olduğunu ve askeri gücün başarısının diplomatik çözümün yolunu açtığını savundu. İran Devlet Televizyonu, Trump’ın savaşı sonlandırmak için İran’ın şartlarını kabul ettiğini duyurdu.
Tahran’da halk ateşkes kararı sonrası sokaklara dökülerek kutlama yaptı. İslamabad’da ABD heyetini JD Vance, Jared Kushner ve Steve Witkoff’un oluşturması bekleniyor. İsrailli yetkililer, ABD-İran ateşkesinden duydukları rahatsızlığı dile getirirken, şimdilik sessiz kalacaklarını belirttiler.
Yorum Yap