Türkiye, yapay zeka alanında yerli ve milli çözümlerle dijital dönüşümünü hızlandırıyor. Yeni eylem planı ve Türkçe dil modelleriyle küresel rekabete hazırlanıyor.
Yapay zeka teknolojileri küresel ekonomide üretimden savunmaya, finanstan kamu hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede etkisini artırırken, Türkiye bu alandaki çalışmalarını hızlandırıyor. Hükümet ve özel sektör kuruluşları, Türkçe büyük dil modelleri, kamu uygulamaları, veri merkezi altyapısı, girişim ekosistemi ve savunma sanayisi odaklı adımlarla yapay zeka kapasitesini büyütmeyi hedefliyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmaların yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı da sürece dahil oldu. TÜBİTAK’tan HAVELSAN’a kadar birçok kurum ve kuruluş, Türkiye’yi “yapay zeka çağı”na hazırlamak için faaliyet gösteriyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki strateji planını güncellemek üzere harekete geçti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yeni “Yapay Zeka Eylem Planı”nı küresel standartlar ve toplumsal sahiplik prensibiyle somutlaştırmak için görüş ve öneri topladı. Bu kapsamda hazırlanan yeni strateji belgesinin önümüzdeki ay kamuoyuyla paylaşılması planlanıyor.
Plan, Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerini tasarlayan, üreten ve küresel ölçekte rekabet eden öncü ülkelerden biri haline getirmeyi amaçlıyor. Yeni yol haritası ile yapay zeka işlemci kapasitesinin artırılması ve sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümün hızlandırılması öngörülüyor. Gelecek dönemde yapay zeka uzmanı yetiştirmeye yönelik eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve kamunun büyük verisini değere dönüştürecek çözümlerin artırılması hedefleniyor.
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki önemli çalışmalarından biri Türkçe büyük dil modeli geliştirme çalışmalarıdır. T3 Vakfı ve Baykar iş birliğiyle geliştirilen T3 AI, Temmuz 2025’te NSosyal beta sürümüyle kullanıma sunuldu. Açık kaynaklı olarak geliştirilen bu model, Türkçe’nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor. Milli Eğitim Bakanlığı, Anadolu Ajansı, TRT, TÜBA, SETA ve Microsoft gibi kurumlar proje paydaşları arasında yer alıyor.
TÜBİTAK tarafından geliştirilmekte olan büyük dil modeli de teknolojinin Türkçesini geliştirmeyi ve yapay zekanın yerel düşünme yeteneğini artırmayı hedefliyor. Bu çalışmalarla Türkiye, kendi yapay zeka rotasını belirleyecek.
Veri merkezi yatırımlarını ülkeye çekme hedefiyle çalışmalarını hızlandıran Türkiye, Turkcell ve Google Cloud ortaklığıyla Ankara’da kurulacak hiper ölçekli veri merkezleriyle verilerin yurt dışına çıkmadan saklanmasını ve işlenmesini sağlayacak. Bu merkezlerin 2028’de tam kapasiteyle hizmete girmesi bekleniyor.
Savunma sanayii, yapay zeka projelerinde öncü rol üstleniyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı, Yapay Zeka, Kuantum ve Otonom Sistemler Tatbikatı ALFA için bilgi istek dokümanı yayımladı. Tatbikat senaryoları arasında birlikte çalışabilirlik, sürü yetenekleri ve İHA sürülerinin haberleşmesi gibi konular yer alıyor.
HAVELSAN’ın MAIN Kurumsal Yapay Zeka Platformu, savunma ve kamu odaklı yapay zeka çözümlerine örnek teşkil ediyor. 9 milyar parametreli büyük dil modeli ile Türkçe’nin nüanslarını kavrayan platform, 200’ü aşkın dilde metin anlama, çeviri, özetleme, sesli komut işleme, kod asistanı ve siber güvenlik asistanı gibi yetenekler sunuyor.
Kamu kurumları da yapay zeka dönüşümüne odaklandı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, dezenformasyonla mücadele amacıyla kamu internet sitelerinde yapay zeka uyumlu teknik standart dönüşümünü başlattı. Bu uygulama, kamu kurumlarının içeriklerinin yapay zeka sistemleri tarafından doğru tanınmasını ve yorumlanmasını sağlayarak dijital alanda Türkiye’nin iletişim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor.
Başkanlık ayrıca, Hugging Face platformuna katılarak içerik paylaşan ilk kamu kurumu oldu. Bu adım, bilgi kirliliği ve manipülasyona karşı stratejik bir koruma hattı oluşturmayı hedefliyor.
Türkiye, yapay zeka alanındaki çalışmalarında Türk devletleriyle iş birliğini de sürdürüyor. Türkistan’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmi Zirvesi’nde imzalanan bildiride, Türk Büyük Dil Modeli’nin ve ilgili yapay zeka araçlarının geliştirilmesi ve uygulanması kararı alındı. Bu çerçevede üye ülkeler, kültürler arası iletişimi kolaylaştırmak, Türk dillerini korumak, eğitim ve sağlık teknolojilerini geliştirmek amacıyla iş birliği yapacak.
Ayrıca, TDT Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Eylem Planı’nın hazırlanması kararlaştırıldı. Planın yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Yorum Yap