Türkiye’de aktif .tr alan adı sayısı 1,3 milyona yükseldi. Bu artış, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) TRABİS sisteminin devreye girmesiyle hızlandı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, Türkiye’deki aktif .tr alan adı sayısı 1,3 milyona ulaştı. Bu önemli artış, 2022 yılında faaliyete geçen TRABİS (TR Alan Adları Sistemi) ile hız kazandı. TRABİS öncesi dönemde yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu.
Türkiye’de .tr uzantılı alan adlarının yönetimi 1991’den itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkarılan Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adları tahsis yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devretti.
Bakanlık, 7 Kasım 2010’da Resmi Gazete’de yayımladığı İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu yetkiyi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) verdi. Yönetmelik, .tr uzantılı alan adlarının tahsisine ilişkin iş ve işlemlerin yürütülmesini BTK’nin sorumluluğuna bıraktı.
BTK, bu görevi kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i (TR Alan Adları Sistemi) faaliyete geçirdi. Sistem, Türkiye’deki alan adı yönetimine yeni bir dönem başlattı ve tahsis süreçlerini kolaylaştırdı.
TRABİS’in geliştirilmesi sürecinde, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile alan adları yönetimine dair güncellemeler yapıldı. Kurul kararıyla düzenlenen ‘.a.tr’ yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ile bu süreçte uygulanacak usul ve esaslar yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemelerle, tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanındı. Ayrıca, ‘gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr’ için üretilecek alan adları ücretsiz tahsis ediliyor.
TRABİS kayıtlarına göre, Türkiye’deki aktif alan adlarının büyük çoğunluğunu 988 bin 743 adetle ‘com.tr’ uzantılı siteler oluşturuyor. Bunu 180 bin 62 ile ‘.tr’, 29 bin 974 ile ‘org.tr’ ve 27 bin 386 ile ‘net.tr’ uzantılı siteler takip ediyor. Çeşitli mesleklere yönelik ‘.web’, ‘.av’, ‘.bel’, ‘.edu’ gibi alan adları da sistemde yer alıyor.
Bu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barınıyor. Geri kalan sitelerin yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de, yüzde 2,1’i Fransa’da ve yüzde 1,6’sı Hollanda’da bulunuyor.
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği çerçevesinde ‘Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması’nın (UÇM) işleyişine dair usul ve esasları da düzenledi. Bu mekanizma, alan adı anlaşmazlıklarını çözmeyi hedefliyor.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, ‘.tr’ uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı ve adil çözümünü sağlıyor. Merkez, tahsis, kullanım veya ihlal kaynaklı uyuşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor.
Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkları çözmek için hizmet veriyor.
Yorum Yap