DOA Sistemi ile Türkiye’de içecek ambalajı ham madde ithalatında yüzde 35-40 azalma hedefleniyor. Sistem, dijital takip ve geri dönüşümle doğal kaynakları koruyacak.
Türkiye’de yıllık yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının atık haline geldiğini ve bunların önemli bir kısmının geri kazanılamaması nedeniyle doğal kaynakların israf edildiğini belirten TÜÇA Başkanı Öztürk, yeni Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DOA) ile ham madde ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini açıkladı. Sistem, üreticiden tüketiciye, iade noktalarından geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreci dijital olarak takip ederek yüksek kaliteli ikincil ham maddeleri yeniden üretime kazandırmayı hedefliyor.
Ulusal entegrasyon sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini belirten Öztürk, sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında öngörülen azalmanın yanı sıra mevcut durumu da paylaştı. 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisinin sisteme dahil olduğunu ve kayıtlı ambalajlı içecek sayısının 3 bin 673’e ulaştığını bildirdi. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalajın vatandaşlar tarafından sisteme iade edildiğini ve mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısının 2 milyonun üzerine çıktığını ekledi.
Vatandaşların DOA logolu ambalajları depozito iade makineleri veya manuel iade noktalarına teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik bedeli alabildiği sistemin yaygınlaştırılması çalışmaları sürüyor. Yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle başlanan entegrasyon sürecinde, sistemin olgunlaşmasıyla ülke genelinde 20 bin makine kurulması hedefleniyor. Ayrıca, 2026 yılı sonunda en az 10 bin, 2027 yılı sonunda ise yaklaşık 30 bin manuel iade noktasına ulaşılması planlanıyor. Marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de yıl sonuna kadar kademeli olarak sisteme entegre edilecek.
DOA Sistemi’nin finansmanı kamu bütçesinden değil, piyasaya ambalajlı ürün süren firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle sağlanıyor. Devlet, bu sistemde finansör değil, düzenleyici ve denetleyici otorite konumunda bulunuyor. Sistem, aynı zamanda yerli depozito iade makinesi üreticileri ve saha operasyonlarında görev alan yetkilendirilmiş operatörler aracılığıyla yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturuyor.
Çevresel faydalarının yanı sıra sanayinin rekabet gücünü de artırması beklenen sistemin, Avrupa Birliği’nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü kapsamında geri dönüştürülmüş ham madde kullanımının zorunlu hale gelmesiyle Türk sanayisinin uyumunu kolaylaştıracağı belirtildi. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi hedefleniyor. Geri kazanılan ambalajlar sayesinde cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlanması amaçlanıyor.
Yorum Yap